25% korting op alles tot en met 30 november
Activiteiten

Cognitieve ontwikkeling van je peuter stimuleren: 10 spelletjes per leeftijd

Een voorwerp laten verdwijnen, de tafel dekken of raden of een appel drijft. Met deze 10 spelletjes oefent je peuter van 2 tot 4 jaar onthouden, sorteren, tellen en vooruitdenken.

Papiermuis7 min lezen

De cognitieve ontwikkeling van je peuter stimuleer je het best met korte spelletjes in het gewone leven. Laat je kindje onthouden, sorteren, tellen en voorspellen terwijl jullie de tafel dekken, opruimen of in bad spelen. Een paar minuten per keer is genoeg, en herhalen helpt meer dan iets nieuws.

Wat is cognitieve ontwikkeling bij een peuter?

Cognitieve ontwikkeling is hoe je kindje leert denken: onthouden, opletten, problemen oplossen, taal begrijpen en zich iets voorstellen. Bij een peuter gaat dat vooral via spelen, kijken en zelf proberen.

Tussen 2 en 4 jaar maakt het denken grote sprongen. Je peuter onthoudt waar je iets verstopt hebt, ook als het al een tijdje uit het zicht is. Hij begint dingen te vergelijken: wat is groter, wat hoort bij elkaar, wat komt eerst.

De psycholoog Jean Piaget noemde de periode van ongeveer 2 tot 7 jaar de preoperationele fase. Kinderen denken dan sterk vanuit wat ze zelf zien en voelen.

Zo stimuleer je de cognitieve ontwikkeling van je peuter

Je stimuleert de cognitieve ontwikkeling van je peuter met samen spelen, veel praten en activiteiten waarbij je kindje zelf een oplossing zoekt.

Stel een vraag en tel daarna in stilte tot vijf voor je zelf iets zegt. Vragen als "Wat denk je dat er gebeurt?" werken beter dan "Welke kleur is dit?". Lukt iets niet meteen, geef dan een kleine hint in plaats van het voor te doen.

Wat heb je nodig?

  • Een dienblad en een theedoek
  • Een lepel, een sleutel en een beker
  • Een grote bak water en een handdoek
  • Een plank, een autootje en blokken in twee kleuren
  • Drie plastic bekers of bakjes in verschillende maten
  • Wat fruit, een tas en een paar knuffels
  • 3 geprinte foto's van jullie ochtend

Geheugenspelletjes voor peuters

Geheugenspelletjes voor peuters zijn spelletjes waarbij je kindje iets moet onthouden: wat er lag, wat jij vroeg of wat er straks gebeurt.

1. Wat is er weg?

Leg drie spullen op een dienblad en benoem ze samen: een lepel, een sleutel en een beker. Je kindje doet de ogen dicht terwijl jij er één onder de theedoek verstopt. Welk ding is er weg?

Begin met 2 spullen bij een jonge peuter. Lukt het vlot, neem er dan vier of vijf. Oudere peuters verstoppen zelf en jij raadt.

2. Een opdracht in twee stappen

Vraag je peuter om twee dingen na elkaar te doen: "Haal je beer en leg hem op de zetel." Je kindje moet beide stappen onthouden tot het klaar is.

Rond 2 jaar lukt één stap vaak het best, rond 2,5 tot 3 jaar gaan er twee. Meer geheugenwerk vind je in ons gratis memory spel met de boerderijdieren.

Oorzaak en gevolg: 2 proefjes om samen te testen

Oorzaak en gevolg leert je peuter door iets te voorspellen en het daarna meteen te testen.

3. Zinkt het of drijft het?

Zet een bak water op een handdoek en leg er een appel, een sleutel, een blokje en een plastic beker naast. Vraag telkens eerst: "Gaat dit naar beneden of blijft het bovenop?" Daarna test je kindje het zelf.

4. Wat rolt het verst?

Leg een plank schuin tegen de zetel of een stapel boeken. Je peuter laat er om de beurt een autootje en een blok van rollen of glijden.

Vraag voor elke beurt welk ding het verst zal komen. Maak de helling daarna hoger: gaat het nu sneller?

Sorteren en vergelijken

Bij sorteren en vergelijken zoekt je peuter wat hetzelfde is en wat anders, en dat is de basis van logisch denken.

5. Boodschappen opruimen

Laat je kindje helpen als je de boodschappen uitpakt. Wat koud moet blijven gaat naar de koelkast, fruit naar de fruitschaal en de rest naar de kast. Glazen potten en eieren zet jij zelf weg.

6. Groot, groter, grootst

Zet drie plastic bekers of bakjes in verschillende maten door elkaar op tafel. Je peuter zet ze op een rij, van klein naar groot.

Tellen in het dagelijks leven

Tellen leert je peuter het best met echte dingen die hij kan aanraken, één voor één.

7. De tafel dekken

Hoeveel mensen eten er mee? Je peuter legt bij elke stoel één plastic bord en één lepel. Wijs samen aan en tel hardop: één, twee, drie.

Zo leert je kindje dat je bij elk ding precies één getal zegt.

8. Winkeltje spelen

Zet wat fruit en een paar knuffels op tafel. Je peuter is de winkelier en jij komt iets kopen: "Mag ik twee appels?" Je kindje telt ze af en steekt ze in je tas.

Daarna wissel je om, zo oefent je kindje tellen en doen alsof.

Patronen en volgorde

Met patronen en volgorde leert je peuter vooruitdenken: wat komt hierna?

9. Een patroon leggen

Leg blokken in twee kleuren op een rij: rood, blauw, rood, blauw. Vraag welke kleur er nu moet komen. Lukt dat, maak dan een patroon met drie: rood, rood, blauw.

Patronen lukken meestal rond 3 tot 4 jaar. Een jongere peuter legt gewoon alle rode blokken bij elkaar, en dat is ook goed.

10. Wat doen we eerst?

Maak drie foto's van jullie ochtend: opstaan, ontbijten en schoenen aandoen. Print ze en leg ze door elkaar. Je kindje zet ze in de juiste volgorde, zo groeit het gevoel voor tijd.

Welke spelletjes passen bij een peuter van 2, 3 en 4 jaar?

Rond 2 jaar passen verstop- en zoekspelletjes, rond 3 jaar vergelijken en tellen, en rond 4 jaar patronen en volgorde. Kies een spelletje dat je kindje bijna alleen kan. Zie de tabel als richtlijn, elk kind groeit in zijn eigen tempo.

LeeftijdWat je vaak zietSpelletjes die passen
Rond 2 jaarZoekt verstopte dingen, doet je naWat is er weg, zinkt of drijft
Rond 3 jaarVergelijkt, telt kleine hoeveelhedenGroot en klein, de tafel dekken
Rond 4 jaarVolgt patronen, vertelt in volgordePatroon leggen, wat doen we eerst

De cognitieve ontwikkeling van een peuter van 3 jaar gaat vaak samen met heel veel waaromvragen.

Wil je thuis op papier verder spelen, dan vind je bij onze doeboeken voor peuters boekjes vol zoek- en telspelletjes.

Wanneer vraag je advies aan de huisarts of Kind en Gezin?

Maak je je zorgen over het denken of praten van je peuter, bespreek het dan met de huisarts, de kinderarts of Kind en Gezin.

Denk aan een kindje dat weinig interesse toont in spelen, zelden reageert op een vraag of dingen die het al kon niet meer doet. Gaat je kindje al naar school, dan kan je ook bij de juf of het CLB terecht.

Veilig spelen met je peuter

Kies spullen die te groot zijn om in de mond te steken, en blijf er altijd bij. Knopen, muntjes en kleine batterijen horen niet bij een peuterspel.

Laat je kindje nooit alleen bij een bak water, ook niet als er maar een laagje in zit. Zet een schuine plank stevig vast, zodat ze niet op kleine voetjes kan vallen.

Welk spelletje wil jouw peuter elke dag opnieuw spelen? Laat het ons weten via @papiermuis op Instagram.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen de cognitieve ontwikkeling van een peuter en een kleuter?

Een peuter leert vooral door te voelen, te proberen en na te doen. Een kleuter kan al meer in zijn hoofd: plannen, regels volgen en een verhaaltje in de juiste volgorde vertellen.

Is het normaal dat mijn peuter fantasie en echt door elkaar haalt?

Ja, dat hoort bij deze leeftijd. Een knuffel die honger heeft is voor een peuter heel echt. Dat magisch denken wordt vanzelf minder naarmate je kindje ouder wordt.

Hoe lang speel je zulke denkspelletjes met een peuter?

Vijf tot tien minuten is meestal genoeg. Stop zodra je kindje er geen zin meer in heeft.

Helpen filmpjes en apps bij de cognitieve ontwikkeling?

Nauwelijks: een peuter leert het meest door zelf te doen en met jou te praten. Een filmpje vervangt samen spelen niet.

De drie printbare boekjes van Hazel de kip samen: het busy book, het kleurboek en het zoekboek Waar is Pip? Uit de shop · Bundel 3 boekjes met Hazel Tellen, sorteren, zoeken en kleuren met Hazel: het busy book, het kleurboek en Waar is Pip? samen, voor 2 tot 4 jaar en voordeliger dan apart. Bekijk het boekje